مدرسه ابتدایی ژاپنی

پژوهش های انجام شده درخصوص فرهنگ آموزش و فرهنگ مدارس ژاپنی ها، اعجاب جهانیان را برانگیخته است. به طوری که در چندین آزمون بین المللی (TIMSS تیمز)، آموزش و پرورش ژاپن جزو کشورهای برتر جهان بوده است، همچنین مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش نشان می دهد که آموزش و پرورش عمومی به ویژه دوره ابتدایی از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است. «آزرا ووگل» 
(استاد دانشگاه هاروارد) که حدود ۲۰ سال در آنجا به مطالعه مشغول بوده می نویسد: من از موفقیت های ژاپن طی دو دهه اخیر شگفت زده شده بودم، از خودم می پرسیدم چرا ژاپن، بی آنکه منابع طبیعی داشته باشد، تا این حد در حل مشکلاتی که برای جامعه آمریکا ناگشوده مانده موفق بوده است؟! اما به راستی راز موفقیت ژاپن در چیست و کدام ویژگی باعث شده تا بسیاری از آگاهان، قرن بیست و یکم را «قرن ژاپن» بدانند و آن را کشور شماره ۱ بشناسند؟ 
ووگل (استاد دانشگاه هاروارد)، معتقد است نوسازی ژاپن از اواسط قرن نوزدهم (یعنی عصر امپراتوری «می جی» در سال ۱۸۶۸ آغاز شده و از این زمان ژاپنی ها به طور جدی با فرهنگ غرب آشنا شدند و از ترکیب و تلفیق عناصر فرهنگی خود، فرهنگ نوین ژاپن را ساختند. روش ژاپنی ها در این ترکیب فرهنگی، هشیارانه و آگاهانه بود. ژاپنی ها تمدن و فرهنگ کهن خود را با دانش نوین درآمیختند و فرهنگ کهن را دور نینداختند. حاصل این آمیزش بسیار اثربخش بود و فرهنگ ژاپن شکوفا شد. همچنین ویژگی ها همچون پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی، حساسیت و احترام به دیگران، تأکید بر کار گروهی (تیمی) در موفقیت آنها سهم داشته، ولی «ووگل» معتقد است: پیشرفت های ژاپنی ها بیشتر دستاوردهای ساختاری سازمانی، سیاستگذاری و برنامه ریزی درست آنهاست. شاید بتوان گفت «مدیریت ژاپنی» که زبانزد جهانیان است در این توفیق سهم بسزایی داشته است. 
بسیاری از پژوهشگران علل توفیق ژاپن را به نظام آموزش و پرورش کارآ، با کیفیت و سرمایه گذاری زیادروی پرورش منابع انسانی، سختکوشی و وفاداری افراد به سازمان هایی که در آن کار می کنند، احساس تعهد در جهت رشد و پیشرفت، فداکاری و آمادگی برای اصلاح نارسایی ها و اشتباهات خود، سازماندهی و مدیریت بسیار خوب و کارساز نسبت می دهند (هرمن کان)، همچنین برخی اندیشمندان می گویند: مردم ژاپن به آموزش و پروردن منابع انسانی خود بسیار توجه و تأکید دارند، برخی دیگر پژوهشگران جهش ژاپن را ناشی از ویژگی های فرهنگی خاص ژاپنی ها می دانند و برخی نویسندگان توانایی های ژاپنی ها را برای «کار گروهی» کلید موفقیت آنها می دانند. 
● نظام آموزشی ابتدایی در ژاپن 
مدارس ابتدایی در ژاپن بسیار جالب و دیدنی هستند، ساختار و نظام آموزش ابتدایی ژاپن به پرورش شخصیت کودک در این دوره بسیار توجه دارند. فضای فیزیکی مدارس ابتدایی بسیار مجهز و درخور توجه هست، به طوری که اکثر مدارس ابتدایی در ژاپن استخر دارند و فضای فیزیکی بسیار تمیز و با طراوت هستند. اما چرا مدارس ابتدایی؟ 
اکثر پژوهشگران آموزش و پرورش ژاپن، مدارس ابتدایی ژاپن را بسیار سرزنده، بزرگ، جالب و جاذب توصیف کرده اند، برای مثال «کومینگر» می گوید: 
مدارس ابتدایی، گل سرسبد آموزش و پرورش ژاپن هستند. ژاپن در مقایسه با ایالات متحده آمریکا، سهم بیشتری از تولید ناخالص ملی خود را در مقاطع ۱۲ سال تحصیلی (ابتدایی تا دبیرستان) و مقدار کم تری از آن را در آموزش دانشگاهی خویش، هزینه می کند. 
در طول بیش از یکصد سال، رهبران و دولتمردان ژاپنی به دوره آموزش ابتدایی به عنوان محوری سرنوشت ساز در توسعه ملی، نظر داشتند، چنان که «آری نوری، موری» 
(معمار مدرنیزاسیون ژاپن) در سال ۱۸۸۵ می نویسد: کشور ژاپن باید از مقام سومی، به مقام دومی در جهان برسد و از آن رتبه به مقام اول دست یابد و نهایت هدف نیز باید رهبری کل کشورهای جهان باشد. به همین سبب بهترین راه برای نیل به آن هدف والا، صرف انرژی ملی برای ایجاد بنیادی مستحکم در آموزش دوره ابتدایی در این کشور است. 
۹۹ درصد دانش آموزان دوره ابتدایی در ژاپن در مدارس ابتدایی دولتی، در محل اقامت خود درس می خوانند در این دوره تحصیلات، آموزش رایگان است و فرزندان تمام ساکنان محل، اجازه ثبت نام دارند. 
در ژاپن ۹۰ درصد دانش آموزان، کلاس دوازدهم را با موفقیت پشت سر می گذرانند (این نسبت در آمریکا ۷۳ درصد و در اروپا ۵۰ درصد است) 
▪ اهمیت بسیار زیاد مردم و دولت ژاپن به آموزش و پرورش (دولت ژاپن بیشترین سهم از تولید ناخالص ملی را صرف دوره های آموزش پیش دبستانی و ابتدایی می کند) 
▪ تاکید بر کارگروهی (تیمی) 
▪ انعطاف فکری و نوپذیری نوسازی اعجاز آمیز ژاپن 
▪ نظام آموزشی کارآمد - کیفیت بالای آموزش 
▪ پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی 
▪ احترام به دیگران 
▪ روح همکاری دسته جمعی 
▪ انضباط و شوق به کار 
▪ ثبات 
▪ شوق یادگیری 
▪ اخلاق کار و تلاش 
▪ در زمینه مدیریت، ژاپنی ها به رهبری جمعی گرایش دارند 
▪ تاکید بر جنبه کاربردی آموزش 
▪ شیوه آموزش عملگرا، تاکید بر آزمایش و پژوهش 
▪ دانش آموزان در کارهای مدرسه مشارکت فعال دارند (تعاون، همراهی گروهی) 
▪ مدرسه در ژاپن محل زندگی دانش آموزان است 
▪ در مدارس سعی در بالابردن «اعتماد به نفس» فراگیران (دانش آموزان) است 
▪ مدارس ژاپنی تلاش برای رشد خلاقیت، رشد روحیه کارگروهی می کنند 
▪ بازی های آزاد در مدارس مورد توجه است 
▪ مدارس ژاپنی - بچه ها را برای زندگی در جامعه تربیت می کند 
▪ پرورش حس اعتماد به نفس 
▪ شکوفائی خلاقیت 
▪ مشارکت و درگیرکردن بچه ها به صورت عملی 
▪ پرورش حس مسئولیت پذیری 
▪ تاکید بر رفاقت بین دانش آموزان به جای رقابت 
▪ تاکید بر دوستی و همکاری بین بچه ها 
▪ همکاری در نظافت مدرسه 
▪ همکاری بسیار نزدیک خانواده (اولیاء) با مدرسه 
▪ تاکید بر دوستی و رفاقت در مدارس 
▪ توجه به خودفرمانی یا خود مدیریتی 
▪ تاکید بر رشد اجتماعی سهم زیادی از آموزش در ژاپن به زندگی اجتماعی و رشد اجتماعی می پردازد. 
▪ ایجاد فرصت های مساوی برای همگان 
▪ آموزش (پرورش) تمامی کودکان با یک روش 
▪ معلمان مربی اند نه مستبد (معلم در نقش هادی و راهنما) 
▪ در مدارس ژاپن تفریح و شادی ضروری است 
▪ در مدارس با تفریح و شادی دانش آموزان را وارد به مشارکت و همکاری می کنند 
▪ درژاپن کلاسها به گروه های کوچک تقسیم می شود. 
▪ ژاینی ها کوشیده اند شادی و لذت را به فرایند یادگیری بیامیزند. 
▪ درکلاسهای درسی ژاپن تعارض دشمنی بین معلم و شاگرد وجود ندارد. 
▪ هیچ دانش آموزی در ابتدایی مردود نمی شود- هیچ دانش آموزی ازمشارکت درفعالیت ها منع نمی شود 
ژاپنی ها اعتقاد دارند تجربه ها، تأثیر بلند مدت در رشد دارد لذا برای پرورش افراد تجارب مهم هستند 
▪ برنامه درسی ملی دربردارنده راهکارهایی برای فعالیتهای غیردرسی دانش آموزان می باشد (برنامه نظافت مدرسه) از آنجا که درمدارس ژاپنی سرایداری وجود ندارد. پاکیزه نگه داشتن کلاسها، راهروها یا سرویس های بهداشتی زمین های بازی برعهده دانش آموزان است. 
نگارنده که خود به مشاهده از مدارس ژاپن پرداخته، بسیاری از دانش آموزان ابتدایی و پیش دبستانی را درحال نظافت کلاس و مدرسه دیده است. در یکی از مدارس ابتدایی درکیوتو و یک مرکزپیش دبستانی درتوکیو شاهد دستمال کشیدن بچه ها در راهرو و کلاس بوده است. 
به زعم برخی پژوهشگران درمدارس ژاپن آموزش قلب ها و اندیشه ها بچه ها مدنظر است.پژوهش لوئیس (۱۹۹۵)، نشانگر تجلی فرهنگ ژاپنی در فرآیند آموزش و یادگیری در مدارس ژاپن است. و درمدارس به صورت حیرت انگیزی آموزش و یادگیری در قالب سناریوهای فرهنگی مدیریت می شود و آموزش و پرورش ژاپن تا حدود زیادی فرهنگی است و مبتنی بر فرهنگ ژاپنی است. 
آموزش وپرورش ژاپن با همه محاسن که می تواند برای ما آموزنده باشد و از تجارب موفق درس گرفت ولی در دهه های اخیر با مشکلاتی مواجه بوده که منجربه تفکر و تعقل صاحبنظران علوم تربیتی ژاپن شده است از جمله Bullying(اذیت و آزار بچه ها) کمی انگیزه دانش آموزان برای درس نداشتن علاقه برای ادامه تحصیل (پرفسور نقی زاده)،عدم توجه به فردیت ]در ژاپن به کارگروهی و تیمی بسیار توجه می شود- در نتیجه فرد و خواسته های فردی کمتر مورد توجه است[ موجب مشکلاتی شده است. که درخور توجه است. 
ویژگی مهم فضای فرهنگی مدارس ژاپن (دردوره ابتدایی) سرزندگی، شلوغی، شادابی، شادی و جار وجنجال کلاس است. معلمان ژاپنی برخلاف همکاران خود در سایر کشورها تلاشی برای سکوت و ساکت و بی حرکت نگه داشتن دانش آموزان خود نمی کنند. از آنجا که دانش آموز مجاز است با بغل دستی خود صحبت کند برای تراشیدن مدادش از جا بلند شود یا پرده ها را بکشد. این قبیل کارها، اختلال درنظم کلاس بشمار نمی رود. 
بنابراین نظم و انضباط تحمیلی نیست و در نتیجه کلاسها نیز شلوغ و پرجار و جنجال است و این امر از نظر معلمان، بی اشکال است.


 

نوشته شده توسط نازنین غفرانی در ساعت موضوع | لینک ثابت


تجربیات من پس از اجرای ارزشیابی توصیفی

دراجرای روش توصیفی نقش معلم  بسیار مهم و تأثیر گذار می باشد . اگر معلم به تاثیرات وسودمندی های این الگو واجرای درست آن آگاهی و اعتقاد نداشته باشد نمی تواند بر رفتار و نگرش فراگیران تأثیر چندانی داشته باشد و در نتیجه از اثر بخشی برنامه ارزشیابی به روش توصیفی بر رفتار و نگرش فراگیران کاسته می شود به همین منظور به عنوان یک معلم توصیفی سعی کرده ام  :

1-  ابتدا به سودمندی و اثرات مثبت و یادگیری سریع وعمیق این نوع ارزشیابی نسبت به روش سنتی اعتقاد داشته باشم.

2-  بتوانم با دانش آموزان ارتباط نزدیک برقرار کنم .

3- از هر گونه قضاوت و پندواندرز دادن منفی خودداری کنم.

4- شنونده فعالی باشم و بطور کلی گفته هایم را در این جمله خلاصه کنم که :

«معلم باید نقش قالب سنتی خود را برای ارزشیابی توصیفی تغییر دهد »

مزایای روش ارزشیابی توصیفی

1-  این روش بدون ترس از نمره ، فرصت هایی برای دانش آموزان مهیا می کند که افکار ، احساسات ، آرزوها و امیالشان را در محیطی آرام و بدون هیچ عامل تهدید کننده ای با هم در میان گذاشته و از همدیگر مطالبی بیاموزند

2-    فراگیران نقاط قوت و ضعف خود را به روشنی در می یابند

3-  این روش رابطه بین معلم و فراگیر را تقویت می بخشد و پویایی و مشارکت والدین در فرآیند یاددهی – یادگیری را افزایش می دهد .

 پیشنهاد برای تقویت انگیزه ورقابت در بین دانش آموزان

رقابت برای یادگیری بهتر در دانش آموزان لازم است بنابراین درالگوی ارزشیابی توصفی می توان برای ایجاد رقابت و تلاش بیشتر در دانش آموزان از جوائز وتشویق استفاده کنیم . در این مورد شایسته است امکانات ووسایل مورد نیاز در مدرسه تامین و در اختیار معلم گذاشته شود .


 

نوشته شده توسط نازنین غفرانی در ساعت موضوع | لینک ثابت


چرا ارزشیابی توصیفی ؟

چرا ارزشیابی توصیفی ؟

        در دو دهه اخیر دانش و مهارت مورد نیاز برای موفقیت در زندگی امروزی، به دلیل تحولات، در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و فناوری تغییر یافته است. امروزه دانش آموزان نیاز دارند تا بفهمند که چگونه به اطلاعات مورد نیازشان دسترسی داشته باشند و چگونه این اطلاعات را درموقعیتهای واقعی زندگی به کار ببرند. علاوه بر آن دانش آموزان با موقعیت های بسیاری مواجه هستند که برای آن جواب سرراست و از پیش تعیین شده ای وجود ندارد . بلکه به جای آن، آنها بایستی بتوانند موقعیت ها را تحلیل کنند و دانش و مهارت خود را برای پیدا کردن راه حلی که مفید است  به کار گیرند.البته نه اینکه دانش ها و اطلاعات گذشته بطورکل ناکافی وناموفق بوده بلکه آنها برای موفقیت های آتی دانش آموزان کافی نیستند . بنابراین ، لازم است معلمان نه تنها دانش اساسی را در کلاس مورد تاکید قرار داده و آنها را مورد اندازه گیری قرار دهند. بلکه توانایی دانش آموزان برای فکر کردن  به صورت انتقادی، تحلیلی، حل مسئله ، توانایی نظارت برعملکرد شخصی، مشارکت گروهی و مهارت های ارتباطی را اندازه بگیرند. چنین توانایی هایی را با استفاده از ارزشیابی سنتی به دشواری می توان انداره گرفت . به همین خاطر نیاز به گونه دیگر سنجش احساس می شود.

      امروزه جامعه نيازمند سيستم هايي از سنجش و ارزشيابي است که به هر دانش آموز به ديده ي حرمت نگاه کند، موهبت هاي طبيعي و انساني او را بسيار بيش تر از ارزشیابی های سنتي نشان دهد. درارزشیابی سنتی (نمره ای ) معلم تلاش می کند دانش آموزان را برای موفقیت در آزمون و امتحانات آماده کند گویی که هدف آموزش،امتحان است نه یادگیری، در این شیوه دانش آموز سعی می کند یادگیری خود را به گونه ای سازمان دهی کند که مهارت لازم برای پاسخگویی به سوالات مورد نظر معلم را که احتمالا قبلا تاکید کرده است را بدست آورد نه تلاش برای کشف، جستجو گری و یادگیری عمیق را. در ارزشیابی سنتی (نمره ای)  آموزشگاه و خانواده نیز تمام توان خود را بکارمی گیرند تا دانش آموزبه بالاترین عددیا نمره یعنی 20دست پیدا کند تا مورد لطف معلم ،والدین و مسئولین مدرسه قرار گیرد. یادگیرس سطحی، حافظه پروری ،تحمیل اضطراب نامطلوب به دانش آموزان، افزایش تکرار پایه، کم توجهی به بهداشت روانی محیط یادگیری، کم توجهی به پرورش خلاقیت و روحیه ی پرسشگری، رقابت نامطلوب، شایع شدن پدیده تقلب، کاهش اعتماد به نفس واز بین رفتن روحیه ی نقد پذیری رااز دیگر آسیب های ارزشیابی سنتی نیز می توان بر شمرد . (شکوهی و قره داغی 1388)

       البته ما معلمان نیز بايد عميقا" باور داشته باشیم  که هر دانش آموز  قابليت رشد و يادگيري را دارد، به شرط آن که ابزار‌هاي سنتي را که توجهي به تفاوت هاي ضروري فردي ندارند و به دنبال نقطه ضعف ها هستند را رها کرده و ابزارهايي به کار گیریم که توانايي هاي او را شناسايي کند، به دانش آموز اعتماد به نفس بخشد و بر اساس اين باور عمل کنیم که ارزشيابي فرايندهايي درهم تنيده اند و اگر آموزش فرايندي است که حداقل به انداره ي دوران تحصيل  دانش آموز زمان بر است، ارزشيابي هم به همين طول زمان نيازدارد. نمي توان وظيفهي ارزشيابي را به پايان هر دوره ي آموزشي و زمان چند ساعته محدود کرد؛ زيرا اضطراب و ترس از ندانستن و نتوانستن، تمام توان دانشآموزرا سلب مي کند وحاصلي جزيادآوري نقاط ضعف اوندارد، ارزشيابي بايد فرهنگ موفقيت را در کلاس هاي درس حاکم کند که درآموزش و پرورش سنتی، ارزشیابی به عنوان آخرین گام و به منظور تصمیم گیری درباره ی ارتقای دانش آموزان به پایه های تحصیلی بالاتر به کار می رفت که با توجه به موارد ذکر شده و موارد متعدد دیگر که مجال فهرست آنان نیست شورای عالی آموزش و پرورش در ششصد وهفتاد ونهمین جلسه ی خود در مورخ 30/8/ 1381به معاونت آموزش عمومی و امور تربیتی وزارت آموزش و پرورش ماموریت داده تا نسبت به تغییر مقیاس کمی (20- 0) به مقیاس کیفی (توصیفی) در ارزشیابی دانش آموزان در دوره ابتدایی اقدام نماید که این طرح پس از گذراندن مراحل پیش آزمایشی و آزمایشی در چندین سال در سال تحصیلی 89-1388به صورت برنامه در آمده و پایه اول سراسر کشور تحت پوشش ارزشیابی توصیفی قرار گرفت. درسال تحصیلی آتی نیز درکلیه کلاس های اول و دوم و درصدی از کلاسهای سوم، ارزشیابی کیفی توصیفی لازم الاجرا می باشد. که مهمترین اهداف ارزشیابی توصیفی را می توان چنین برشمرد .(حسنی 1388)

1)افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی – یادگیری با ارئه ی بازخورد های کیفی

2)کمک به رشد همه جانبه ی دانش آموزان با افزایش شناخت از آنان از طریق ابزارهای مختلف

3)بهبود کیفیت فرایند یاددهی-  یادگیری با سنجش و ارزشیابی تکوینی .

4) فراهم نمودن زمینه ی مناسب برای اجرای روش های سنجش و ارزشیابی فرایندی به جای آزمون ها و امتحانات مقطعی

5) حذف بیست گرایی و تغییر آن به مقیاس کیفی  

6) رشد خلاقیت و افزایش روحیه ی پرسشگری .

                                                                                      نویسنده: محمدرضا معصومی                                                                                                                                     

             مدرس ارزشیابی توصیفی و  آموزگار دبستان دانش داران

منابع :                                                                                               

1-      شکوهی مرتضی و قره داغی بهمن (1388). مدیریت پوشه کار

2-      حسنی محمد (1388)چاپ یازرهم .ارزشیابی کیفی توصیفی  


 

نوشته شده توسط نازنین غفرانی در ساعت موضوع | لینک ثابت


بازخورد

بازخورد كه در بسياري از علوم فيزيكي و اجتماعي مفهوم زيربنائي داشته و از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است، در فرايند بازيابي اطلاعات نيز، عنصري بسيار اساسي در تسهيل ارتباط بين استفاده‌كنندگان و نظام‌هاي بازيابي اطلاعات محسوب مي‌گردد . اگر یکی از هدف های فرایند نظام آموزشی، ایجاد تغییر در ساخت ‌شناختی و فرایندها‌ی ذهنی (سیف، 1387) یادگیرندگان بدانیم  بدان گونه که دانش آموز، بتواند آنچه را در یک موقعیت فراگرفته ، در موقعیت متفاوت دیگری به کار گیرد ؛ توان  انتقال و کاربست آن آموخته ها را داشته باشد. این خواسته ممکن نمی گردد مگر يادگيرنده در فرایند آموزش به صورت پیوسته و هدفمند بازخورد های دقیق ، متناسب و کاملی را دریفت نماید تا بر آن اساس به خوبی از روند تلاش ، پیشرفت و موفقیت های خود آگاه گردیده و در مهندسی جریان یادگیری جایگاه خود را به خوبی درک می کند و فعالیت های خود را بر اساس نقش مؤثری که در سرنوشت خود ایفا می نماید ، مدیریت می کند . پر واضح است که بازخورد های عددی از ظرفیت لازم برای ایجاد شرایط ذکر شده ناتوانند و فقط بیانگر این نکته هستند که مشکلاتی در دستیابی دانش آموزان به اهداف وجود دارد اما این که این مشکلات کجا ، در چه افرادی و چرا وجود دارند ؟سکوت می کند . بنابراین باید چاره ای اندیشید و فکری کرد تا آن چه از یک بازخورد به معنای واقعی کلمه مورد انتظار است محقق شود .

در ادامه مطلب بخوانید..


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط نازنین غفرانی در ساعت موضوع | لینک ثابت


نمونه برگ های پوشه کار

نمونه برگ های پوشه کار - وبلاگ قره داغي

- عنوان درس

- شرح حال

-خودارزيابي دانش آموز

-نمونه برگ ارزيابي معلم از پوشه كار درپايه اول

-نمونه برگ ارزیابی والدین از پوشه کار

- نمونه برگ پيشرفت دانش آموز

و.......

 در ادامه مطلب بخوانید...


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط نازنین غفرانی در ساعت موضوع | لینک ثابت



statistics

قالب وبلاگ

آمارگیر وبلاگ